{"id":55747,"date":"2023-05-31T09:00:44","date_gmt":"2023-05-31T07:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dzogchentoday.org\/?p=55747"},"modified":"2025-10-07T16:07:43","modified_gmt":"2025-10-07T14:07:43","slug":"spring","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/","title":{"rendered":"Printemps"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg&#8221; custom_padding=&#8221;||149px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; min_height=&#8221;333px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_font=&#8221;Montserrat|700|||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; header_line_height=&#8221;1.2em&#8221; header_text_shadow_style=&#8221;preset2&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h1>\u00a0<\/h1>\n<h1>\u00a0<\/h1>\n<h1>PRINTEMPS<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Feature 14&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; background_color=&#8221;#ffffff&#8221; custom_padding=&#8221;2px||0px|||&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;||0px||false|false&#8221; border_width_bottom=&#8221;1px&#8221; border_color_bottom=&#8221;#d9c6a4&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; module_class=&#8221;column1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;||50px|&#8221; custom_padding_phone=&#8221;&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; padding_tablet=&#8221;||50px|&#8221; padding_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221; padding_phone=&#8221;||50px|&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9hdXRob3IiLCJzZXR0aW5ncyI6eyJiZWZvcmUiOiJcdTAwYzljcml0IHBhciAiLCJhZnRlciI6IiIsIm5hbWVfZm9ybWF0IjoiZGlzcGxheV9uYW1lIiwibGluayI6Im9uIiwibGlua19kZXN0aW5hdGlvbiI6ImF1dGhvcl9hcmNoaXZlIn19@&#8221; image=&#8221;https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2022\/09\/DSCF7812.jpg&#8221; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;33px&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;title,content&#8221; header_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_font_size=&#8221;20px&#8221; custom_margin=&#8221;||-2px|||&#8221; header_font_size_tablet=&#8221;&#8221; header_font_size_phone=&#8221;18px&#8221; header_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; icon_font_size=&#8221;33px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; icon_color__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; icon_color__hover=&#8221;#13204d&#8221;]@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9hdXRob3JfYmlvIiwic2V0dGluZ3MiOnsiYmVmb3JlIjoiIiwiYWZ0ZXIiOiIifX0=@[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; module_class=&#8221;column2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9jYXRlZ29yaWVzIiwic2V0dGluZ3MiOnsiYmVmb3JlIjoiIiwiYWZ0ZXIiOiIiLCJsaW5rX3RvX3Rlcm1fcGFnZSI6Im9uIiwic2VwYXJhdG9yIjoiIHwgIiwiY2F0ZWdvcnlfdHlwZSI6ImNhdGVnb3J5In19@&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe08c;||divi||400&#8243; icon_color=&#8221;#e2e2e2&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;33px&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;title&#8221; header_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_font_size=&#8221;20px&#8221; body_text_color=&#8221;#967b5d&#8221; custom_margin=&#8221;||0px|&#8221; custom_padding=&#8221;||26px|||&#8221; header_font_size_tablet=&#8221;&#8221; header_font_size_phone=&#8221;18px&#8221; header_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; icon_font_size=&#8221;33px&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; icon_color__hover=&#8221;#13204d&#8221; icon_color__hover_enabled=&#8221;on&#8221;]<\/p>\n<p>Dans cet article, &#8220;Printemps&#8221;, <span data-token-index=\"0\" class=\"notion-enable-hover\">dpyid <\/span><!-- notionvc: b3b5f543-fa7b-4ff0-aa2d-b219355d2d61 -->en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][et_pb_social_media_follow use_icon_font_size=&#8221;on&#8221; icon_font_size=&#8221;22px&#8221; _builder_version=&#8221;4.20.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; positioning=&#8221;fixed&#8221; position_origin_f=&#8221;center_right&#8221; width=&#8221;80px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;facebook&#8221; url=&#8221;https:\/\/www.facebook.com\/Dzogchen-Today-110941738356914\/&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#3b5998&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]facebook[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;instagram&#8221; url=&#8221;https:\/\/www.instagram.com\/dzogchentoday\/&#8221; icon_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#ea2c59&#8243; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]instagram[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;youtube&#8221; url=&#8221;https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC7BZxzehJg3Z2dfQnle4w4g&#8221; _builder_version=&#8221;4.20.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#A82400&#8243; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]youtube[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;click-to-email&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#000000&#8243; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]click-to-email[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;reddit&#8221; url=&#8221;https:\/\/www.reddit.com\/user\/dzogchentoday\/&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#ff4500&#8243; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]reddit[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;tumblr&#8221; url=&#8221;https:\/\/www.tumblr.com\/blog\/view\/dzogchentoday&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#32506D&#8221; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]tumblr[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=&#8221;vimeo&#8221; url=&#8221;https:\/\/vimeo.com\/dzogchentoday\/&#8221; _builder_version=&#8221;4.19.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#45BBFF&#8221; transform_translate_linked__hover=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; transform_styles__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_scale__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover_enabled=&#8221;on|hover&#8221; transform_rotate__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_skew__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_origin__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221; transform_translate__hover=&#8221;-5px|0px&#8221; follow_button=&#8221;off&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221;]vimeo[\/et_pb_social_media_follow_network][\/et_pb_social_media_follow][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;0px||0px||true&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;||0px|&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text module_id=&#8221;up1&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;Montserrat||||||||&#8221; text_line_height=&#8221;1.8em&#8221; custom_margin=&#8221;||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h3>PRINTEMPS<\/h3>\n<h3><em>DPYID<\/em><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 13.0pt; font-family: Montserrat;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Le printemps est souvent pour nous l\u2019arriv\u00e9e d\u2019un renouvellement : le bourgeonnement des arbres, la r\u00e9apparition de la chaleur (le soleil est revenu de vacances !), l\u2019appel de voyages prochains, sont l\u2019occasion de pressentir une force nouvelle, l\u2019advenue d\u2019un <em>aggiornamento<\/em> de notre vie. M\u00eame vieux, le printemps nous rappelle la jeunesse ; m\u00eame malades, il nous apporte un r\u00e9confort dont la douceur nous r\u00e9jouit.<\/p>\n<p>Les arts de toutes les cultures ont c\u00e9l\u00e9br\u00e9 le printemps comme un moment de f\u00eate et de renaissance. On songe au ha\u00efkiste Issa :<\/p>\n<pre><code>                                                                  Matin de printemps\n\n                                                                    Mon ombre aussi\n\n                                                                     D\u00e9borde de vie !\n<\/code><\/pre>\n<p>En tib\u00e9tain, printemps se dit <em>dpyid<\/em> (prononcer \u00ab\u00a0tchi\u00a0\u00bb). En tant que substantif, on le traduit \u00ab\u00a0printemps\u00a0\u00bb bien s\u00fbr, mais en tant qu\u2019adjectif ou adverbe (<em>dpyid du<\/em>), il peut se transformer en \u00ab\u00a0printanier\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0<em>prime<\/em>sautier\u00a0\u00bb, ou m\u00eame \u00ab\u00a0vernal\u00a0\u00bb (rare, il vient du latin <em>vernum<\/em>). Il se rapproche ainsi du champ s\u00e9mantique de la base <em>prim<\/em>ordiale de la Grande Perfection, <em>prem<\/em>i\u00e8re puisqu\u2019elle est la source de tout jaillissement d\u2019exp\u00e9rience : en ce sens, elle est la <em>prime<\/em> jeunesse de toute manifestation illusoire formelle.<\/p>\n<p>Les \u00e9rudits affirment que le grand ma\u00eetre Dzogchen, <a href=\"https:\/\/www.rigpawiki.org\/index.php?title=Jamyang_Khyentse_Wangpo\">Jamyang Khyentse Wangpo<\/a>, utilisait fr\u00e9quemment le mot <em>dpyid<\/em> dans ses \u00e9crits de jeunesse. Le terme donne en effet \u00e0 la phrase qu\u2019il anime une connotation de vitalit\u00e9, entre fra\u00eecheur et plaisir, frisson de la brise et rayon qui r\u00e9chauffe.<\/p>\n<p>Mais il est vrai qu\u2019en tib\u00e9tain, <em>dpyid<\/em> d\u00e9signe \u00e9galement les essences vitales de la physiologie subtile du corps : blanche et rouge, p\u00e8re et m\u00e8re, elles sont les constituants <em>prem<\/em>iers de la manifestation d\u2019un corps. ****Remarquons donc que le terme d\u00e9signe deux r\u00e9alit\u00e9s : non seulement le renouvellement des formes ext\u00e9rieures qui se parent d\u2019un nouvel atour floral, mais aussi la force vitale qui anime cette dynamique de changement ornemental.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; specialty=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.17.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;4px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text module_id=&#8221;back-patrul&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;ABeeZee||||||||&#8221; text_text_color=&#8221;#FFD62F&#8221; text_font_size=&#8221;24px&#8221; header_3_text_align=&#8221;center&#8221; header_3_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; header_4_text_color=&#8221;rgba(255,255,255,0.73)&#8221; background_color=&#8221;#121516&#8243; module_alignment=&#8221;left&#8221; custom_margin=&#8221;||-200px||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;10px|10px|10px|10px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h3>\u201c<\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Comment pourrait-elle ne pas \u00eatre perceptible, elle qui est la base ultime de toute perception ? Comment pourrait-elle \u00eatre perceptible, puisqu\u2019elle est au-del\u00e0 de toute d\u00e9termination ? \u00c9vidente, elle l\u2019est, puisqu\u2019elle se manifeste en tout et par tout. Primordiale, elle l\u2019est, car comme le printemps, elle est premi\u00e8re \u00e0 chaque fois, dans sa simplicit\u00e9 nue.<\/p>\n<h3>\u201d<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; specialty_columns=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.17.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_fullwidth_image src=&#8221;https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/Spring-2.jpg&#8221; alt=&#8221;Photo by Sergey Shmidt-unsplash.com&#8221; title_text=&#8221;Spring&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; height=&#8221;628px&#8221; custom_padding=&#8221;||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_fullwidth_image][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;0px||0px||true&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;||0px|&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text module_id=&#8221;up2&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;Montserrat||||||||&#8221; text_line_height=&#8221;1.8em&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;63%&#8221; module_alignment=&#8221;right&#8221; custom_margin=&#8221;|||219px||&#8221; custom_padding=&#8221;||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>C\u2019est une caract\u00e9ristique des spiritualit\u00e9s et des mythes : on trouve, dans le vieux fond des l\u00e9gendes et des techniques contemplatives, l\u2019ambition de renouer avec l\u2019essence la plus profonde du vivant, de d\u00e9nicher le c\u0153ur de la r\u00e9alit\u00e9 dans ses manifestations les plus \u00e9ph\u00e9m\u00e8res. Comme s\u2019il s\u2019agissait d\u2019un secret bien gard\u00e9 et pourtant l\u00e0, pr\u00e9sent \u00e0 nos yeux ?<\/p>\n<p>Dans le Dzogch\u00e8n, on met beaucoup l\u2019accent sur la notion d\u2019impermanence, m\u00e9ditation cardinale sur le caract\u00e8re transitoire et bref de notre existence. Elle fait partie des pratiques fondamentales (tib. <em>sngon \u2018gro<\/em>, prononcer \u00ab\u00a0ng\u00f6n dro\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0ce qui vient avant\u00a0\u00bb : l\u00e0 aussi, ces pratiques sont premi\u00e8res donc printani\u00e8res), car elle fonde toute la suite de notre chemin. D\u2019une certaine mani\u00e8re, on pourrait dire que toutes les autres pratiques qui suivront, avec leurs formes diverses, ne seront que l\u2019approfondissement et la transformation de cette m\u00e9ditation cardinale sur le transitoire et l\u2019interm\u00e9diaire.<\/p>\n<p>En effet, si elle d\u00e9bute sur l\u2019observation commune du changement perp\u00e9tuel dans notre vie (cycle des saisons, cycle de la vie et de la mort, cycle de la jeunesse et de la vieillesse, cycle du repos et de l\u2019activit\u00e9, cycle de la cr\u00e9ation et de la destruction), cette m\u00e9ditation s\u2019approfondit peu \u00e0 peu dans la contemplation des \u00eatres disparus et de notre mort prochaine : pour les po\u00e8tes, c\u2019est la m\u00e9ditation de l\u2019<em><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ubi_sunt\">ubi sunt<\/a><\/em>, l\u2019inlassable interrogation sur la disparition de ceux qui nous ont pr\u00e9c\u00e9d\u00e9s (\u00ab\u00a0O\u00f9 sont-ils pass\u00e9s ?!\u00a0\u00bb). Elle fait na\u00eetre \u00e0 la fois, de mani\u00e8re paradoxale, la certitude de notre finitude, mais aussi la joie profonde de mener une vie pleine de sens et tourn\u00e9e vers le bien commun.<\/p>\n<p>Puis notre m\u00e9ditation de l\u2019impermanence s\u2019affine encore pour d\u00e9boucher sur la contemplation directe de l\u2019absence d\u2019existence propre des ph\u00e9nom\u00e8nes, leur grande libert\u00e9 originelle, fondement de leur ballet magistral mais illusoire. Le flux permanent de l\u2019impermanence des choses r\u00e9v\u00e8le leur non-soi et les lib\u00e8re de la pesanteur de toute d\u00e9termination conceptuelle : ni choses ni non-choses, leur apparence m\u00eame est la pr\u00e9sence du vide d\u2019existence ; et leur forme m\u00eame, l\u2019apparition d\u2019une impossibilit\u00e9.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/Spring-3.jpg&#8221; alt=&#8221;Photo by Tomoko Uji-Unsplash.com&#8221; title_text=&#8221;Spring&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;46%&#8221; max_width=&#8221;24%&#8221; custom_margin=&#8221;-236px||||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;Montserrat||||||||&#8221; text_line_height=&#8221;1.8em&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<p>Le nez en l\u2019air, \u00e0 voir les moucherons voler et les nuages passer, on d\u00e9couvre alors que oui, \u00ab\u00a0c\u2019\u00e9tait l\u00e0 d\u00e8s le d\u00e9but\u00a0\u00bb, et qu\u2019\u00e0 l\u2019instar de la lettre vol\u00e9e d\u2019Edgar Poe, les choses les plus cach\u00e9es sont celles qui sont mises le plus en \u00e9vidence. L\u2019exp\u00e9rience de la libert\u00e9 naturelle de la r\u00e9alit\u00e9 est un secret non gard\u00e9.<\/p>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<pre><code>                                                                  J\u2019\u00e9coute\u00a0: \u2014 \n                                                                   Tout fuit,\n\n                                                                  Tout passe\u00a0; \n                                                                   L\u2019espace \n                                                                     Efface \n                                                                    Le bruit.\n<\/code><\/pre>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<p>C\u2019est ainsi que l\u2019on passe du transitoire au liminaire, c\u2019est-\u00e0-dire \u00e0 ce qui est juste au niveau du seuil de perception, proche de l\u2019imperceptible, dans l\u2019entre-deux du perceptible et de l\u2019imperceptible : celui de la nature de l\u2019esprit. Comment pourrait-elle ne pas \u00eatre perceptible, elle qui est la base ultime de toute perception ? Comment pourrait-elle \u00eatre perceptible, puisqu\u2019elle est au-del\u00e0 de toute d\u00e9termination ? \u00c9vidente, elle l\u2019est, puisqu\u2019elle se manifeste en tout et par tout. Primordiale, elle l\u2019est, car comme le printemps, elle est premi\u00e8re \u00e0 chaque fois, dans sa simplicit\u00e9 nue.<\/p>\n<p>Les ma\u00eetres Dzogch\u00e8n le r\u00e9p\u00e8tent :<\/p>\n<p>\u00ab\u00a0la Grande Perfection est si simple, nous sommes si compliqu\u00e9s\u00a0\u00bb.<\/p>\n<p>D\u00e8s lors, l\u2019exp\u00e9rience de la libert\u00e9 naturelle des ph\u00e9nom\u00e8nes dans la nature de l\u2019esprit est une exp\u00e9rience \u00ab auto-secr\u00e8te \u00bb comme l\u2019explique souvent Mila Khyentse, au sens o\u00f9 elle est une exp\u00e9rience-\u00e0-faire, et pas une rh\u00e9torique qui se contente de r\u00e9p\u00e9ter que \u00ab tout est parfait \u00bb.<\/p>\n<p>Ainsi, l\u2019<em>update<\/em> que propose le printemps nous r\u00e9v\u00e8le \u00e0 nous-m\u00eame la profondeur secr\u00e8te des sensations les plus \u00e9videntes, il nous fait admettre que le plus visible de notre quotidien propose un enseignement pr\u00e9cieux : il y a, dans le mouvement universel des choses qui vont \u00e0 la mort, la possibilit\u00e9 d\u2019une renaissance spirituelle. Pour qui sait la d\u00e9celer.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><code>                                                                  J\u2019\u00e9ternue<\/p>\n<p><\/code><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><code>                                                                  Et perds de vue<\/p>\n<p><\/code><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><code>                                                                        L\u2019alouette.<\/p>\n<p><\/code><code><\/code><\/p>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<pre><code><\/code><\/pre>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=&#8221;#FFD62F&#8221; divider_position=&#8221;bottom&#8221; divider_weight=&#8221;3px&#8221; _builder_version=&#8221;4.20.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;27%&#8221; module_alignment=&#8221;left&#8221; custom_margin=&#8221;18px||10px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_divider][et_pb_text module_id=&#8221;down&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;Montserrat||||||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><em>Le premier ha\u00efku est tir\u00e9 du site <a href=\"http:\/\/temple-du-haiku.fr\/\">temple-du-haiku.fr<\/a> et le second, dont l\u2019auteur se nomme Yayu, de <a href=\"https:\/\/www.babelio.com\/livres\/Coyaud-Fourmis-sans-ombre--Le-Livre-du-haiku\/60546\">Fourmis sans ombre, le livre des ha\u00efkus<\/a>.<\/em><\/p>\n<p><em>Le po\u00e8me du milieu, c\u2019est Hugo, <a href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Les_Orientales\/Les_Djinns\">Les Djinns<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=&#8221;#f2f2f2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.17.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.17.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.17.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_fullwidth_post_slider include_categories=&#8221;70,68,34&#8243; _builder_version=&#8221;4.20.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_font_size=&#8221;26px&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; height=&#8221;530px&#8221; custom_padding=&#8221;79px||48px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_fullwidth_post_slider][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Opt-In 2&#8243; module_class=&#8221;sfly_optin sfly_optin_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.19.1&#8243; use_background_color_gradient=&#8221;on&#8221; background_color_gradient_stops=&#8221;rgba(255,255,255,0.9) 0%|rgba(255,255,255,0.9) 100%&#8221; background_color_gradient_overlays_image=&#8221;on&#8221; background_color_gradient_start=&#8221;rgba(255,255,255,0.9)&#8221; background_color_gradient_end=&#8221;rgba(255,255,255,0.9)&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2022\/09\/dzogchentoday-main3.gif&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.18.0&#8243; text_font=&#8221;||||||||&#8221; header_font=&#8221;||||||||&#8221; header_3_font=&#8221;|700|||||||&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; max_width=&#8221;500px&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; animation_delay=&#8221;500ms&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h3>Join Our Newsletter<\/h3>\n<h5>Subscribe to receive the Latest News, Updates and Brand New Articles from Dzogchen Today!<\/h5>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_signup mailchimp_list=&#8221;Dzogchen Today!|35bda9bdc6&#8243; layout=&#8221;top_bottom&#8221; success_message=&#8221;Merci pour votre inscription !&#8221; button_text=&#8221;Sign me up !&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; form_field_background_color=&#8221;rgba(255,255,255,0.7)&#8221; form_field_focus_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; form_field_focus_text_color=&#8221;#3e3e3e&#8221; use_background_color=&#8221;off&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;20px&#8221; button_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; button_bg_color=&#8221;#ffd62f&#8221; button_font=&#8221;||||||||&#8221; button_use_icon=&#8221;off&#8221; max_width=&#8221;500px&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; custom_margin=&#8221;0px|||&#8221; custom_padding=&#8221;|||&#8221; animation_style=&#8221;fade&#8221; animation_delay=&#8221;1000ms&#8221; border_radii_fields=&#8221;on|0px|0px|0px|0px&#8221; border_width_all_fields=&#8221;1px&#8221; border_color_all_fields=&#8221;#d9c6a4&#8243; focus_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; focus_text_color=&#8221;#3e3e3e&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; button_text_size__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_text_size__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_text_size__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_text_color__hover_enabled=&#8221;on&#8221; button_one_text_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_text_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_border_width__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_border_width__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_border_width__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_border_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_border_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_border_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_border_radius__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_border_radius__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_border_radius__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_letter_spacing__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_letter_spacing__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_letter_spacing__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_bg_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_one_bg_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_two_bg_color__hover_enabled=&#8221;off&#8221; button_text_color__hover=&#8221;#bf9e77&#8243;][\/et_pb_signup][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;Section&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dans cet article, &#8220;Printemps&#8221;, dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55726,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[117,196,209,565],"tags":[275,229,279],"class_list":["post-55747","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog-fr","category-dzogchen-introduction-generale","category-bases-dzogchen","category-reflexions-traduction","tag-bases","tag-dzogchen","tag-traductions"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.5 (Yoast SEO v27.5) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Printemps - Dzogchen Today!<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dans cet article, &quot;Printemps&quot;, dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Printemps\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dans cet article, &quot;Printemps&quot;, dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dzogchen Today!\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dzogchen-Today\/61559373905108\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-31T07:00:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-07T14:07:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Paul Baffier\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@KhyentseMila\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@KhyentseMila\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Paul Baffier\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Paul Baffier\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6fa32ac0f086c2b3d1fd8c632d023001\"},\"headline\":\"Printemps\",\"datePublished\":\"2023-05-31T07:00:44+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-07T14:07:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/\"},\"wordCount\":3201,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/dzogchentoday-spring.jpg\",\"keywords\":[\"Bases\",\"Dzogch\u00e8n\",\"Traductions\"],\"articleSection\":[\"Blog\",\"Dzogch\u00e8n Introduction g\u00e9n\u00e9rale\",\"Les bases du Dzogch\u00e8n\",\"R\u00e9flexions sur la traduction\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/\",\"name\":\"Printemps - Dzogchen Today!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/dzogchentoday-spring.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-31T07:00:44+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-07T14:07:43+00:00\",\"description\":\"Dans cet article, \\\"Printemps\\\", dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/dzogchentoday-spring.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/dzogchentoday-spring.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800,\"caption\":\"dzogchentoday-printemps.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/fr\\\/spring\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Printemps\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/\",\"name\":\"Dzogchen Today!\",\"description\":\"Ancient Tradition for the Modern World\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#organization\",\"name\":\"Dzogchen Today!\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/logo-DzT-512.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/logo-DzT-512.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Dzogchen Today!\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/people\\\/Dzogchen-Today\\\/61559373905108\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/KhyentseMila\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dzogchentoday\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.reddit.com\\\/user\\\/dzogchentoday\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.tumblr.com\\\/blog\\\/view\\\/dzogchentoday\",\"https:\\\/\\\/vimeo.com\\\/dzogchentoday\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6fa32ac0f086c2b3d1fd8c632d023001\",\"name\":\"Paul Baffier\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Paul Baffier\"},\"description\":\"Paul, translator from Tibetan into English and French. He was trained at INALCO and Rangjung Yeshe Institute.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dzogchentoday.org\\\/author\\\/paul\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Printemps - Dzogchen Today!","description":"Dans cet article, \"Printemps\", dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Printemps","og_description":"Dans cet article, \"Printemps\", dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.","og_url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/","og_site_name":"Dzogchen Today!","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dzogchen-Today\/61559373905108\/","article_published_time":"2023-05-31T07:00:44+00:00","article_modified_time":"2025-10-07T14:07:43+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Paul Baffier","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@KhyentseMila","twitter_site":"@KhyentseMila","twitter_misc":{"Written by":"Paul Baffier","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/"},"author":{"name":"Paul Baffier","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#\/schema\/person\/6fa32ac0f086c2b3d1fd8c632d023001"},"headline":"Printemps","datePublished":"2023-05-31T07:00:44+00:00","dateModified":"2025-10-07T14:07:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/"},"wordCount":3201,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg","keywords":["Bases","Dzogch\u00e8n","Traductions"],"articleSection":["Blog","Dzogch\u00e8n Introduction g\u00e9n\u00e9rale","Les bases du Dzogch\u00e8n","R\u00e9flexions sur la traduction"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/","name":"Printemps - Dzogchen Today!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg","datePublished":"2023-05-31T07:00:44+00:00","dateModified":"2025-10-07T14:07:43+00:00","description":"Dans cet article, \"Printemps\", dpyid en tib\u00e9tain, Paul discute de la notion de renouveau et de commencement pour le Dzogch\u00e8n.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#primaryimage","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg","contentUrl":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2023\/05\/dzogchentoday-spring.jpg","width":1200,"height":800,"caption":"dzogchentoday-printemps.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/fr\/spring\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dzogchentoday.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Printemps"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#website","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/","name":"Dzogchen Today!","description":"Ancient Tradition for the Modern World","publisher":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzogchentoday.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#organization","name":"Dzogchen Today!","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2022\/01\/logo-DzT-512.png","contentUrl":"https:\/\/dzogchentoday.org\/wp-dzogtodaychen-content\/uploads\/2022\/01\/logo-DzT-512.png","width":512,"height":512,"caption":"Dzogchen Today!"},"image":{"@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dzogchen-Today\/61559373905108\/","https:\/\/x.com\/KhyentseMila","https:\/\/www.instagram.com\/dzogchentoday\/","https:\/\/www.reddit.com\/user\/dzogchentoday\/","https:\/\/www.tumblr.com\/blog\/view\/dzogchentoday","https:\/\/vimeo.com\/dzogchentoday\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzogchentoday.org\/#\/schema\/person\/6fa32ac0f086c2b3d1fd8c632d023001","name":"Paul Baffier","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7f1ef1c5c9bcc26a91cc573f3369c8e176b80ea6979505cc8def6667b92011b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Paul Baffier"},"description":"Paul, translator from Tibetan into English and French. He was trained at INALCO and Rangjung Yeshe Institute.","url":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-author\/paul\/"}]}},"lang":"fr","translations":{"fr":55747,"en":55715},"pll_sync_post":{},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/posts\/55747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/comments?post=55747"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/posts\/55747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65592,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/posts\/55747\/revisions\/65592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/media\/55726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/media?parent=55747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/categories?post=55747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzogchentoday.org\/dzogtod-json\/wp\/v2\/tags?post=55747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}